Systemy sygnalizacji włamania oparte są na czujkach wykrywających ruch w strefie objętej ich działaniem. W przypadku wykrycia ruchu czujki przekazują zarejestrowany sygnał do centrali alarmowej, która w zależności od tego, jak jest zaprogramowana, przekaże sygnał powiadamiający o intruzie na obszarze obiektu chronionego. Sygnał taki najczęściej przekazywany jest do tzw. Stacji Monitorowania Alarmów, do której podłączony jest system alarmowy danego obiektu. Stacja Monitorowania Alarmów, w przypadku odebrania sygnału o naruszeniu strefy chronionej, powiadamia o zaistniałym zagrożeniu służby ochrony, właściciela obiektu. Najczęściej w momencie wykrycia włamania, centrala uruchamia również sygnały akustyczno - optyczne na zewnątrz i wewnątrz chronionego obiektu. W profesjonalnych dedykowanych rozwiązaniach zabezpieczenia technicznego System Sygnalizacji Włamania i Napadu ( SSWiN) jest tylko jednym ze składników systemu bezpieczeństwa obiektu. Systemy Alarmowe Sygnalizacji Włamania i Napadu to bardzo skomplikowany zespół rozwiązań technicznych wymagający wdrożenia specjalnie opracowanych procedur i działań czynnika ludzkiego - dla skutecznej minimalizacji zagrożeń.

Sensory stosowane w systemach sygnalizacji włamania i napadu

Czujki stanowią element systemów sygnalizacji włamania i napadu bezpośrednio odpowiedzialny za wykrywanie intruzów. Dobierając czujki do ochrony wybranej przestrzeni należy pamiętać, że gdyby istniała jedna skuteczna w każdych warunkach czujka, to wszystkie inne zostałyby wyeliminowane. O prawidłowym doborze czujek możemy mówić wtedy, gdy środki ochrony są proporcjonalne do występującego zagrożenia.

• Czujki pasywne podczerwieni. Działanie czujek pasywnych podczerwieni polega na wykrywaniu zmiany promieniowania cieplnego z zakresu dalekiej podczerwieni przez czujnik piroelektryczny, którego sygnał elektryczny jest analizowany przez układ elektroniczny. Czujki pasywne podczerwieni powinny być montowane tak, aby wykrywały ruch człowieka przecinającego pod kątem prostym sektory wykrywania. Przy montażu należy zwracać uwagę, aby bezpośrednie lub odbite światło słoneczne nie padało wprost na układ optyczny czujki. Czujek nie należy instalować bezpośrednio nad źródłem wytwarzanego ciepła oraz w pomieszczeniach nieszczelnych, gdzie mogą występować gwałtowne zmiany temperatury powietrza. Częstym błędem przy instalowaniu czujek pasywnych podczerwieni jest umieszczanie ich przy drzwiach lub oknach od strony ewentualnego zagrożenia - otwierane skrzydło drzwi lub okna zmniejsza ich pole widzenia. Pasywne czujki podczerwieni wykorzystywane są również do ochrony peryferyjnej. Tego typu wykonania mają zazwyczaj charakterystykę kurtynową o dużym zasięgu.

• Czujki aktywne podczerwieni. Aktywne czujki podczerwieni reagują na przesłonięcie wiązki promieniowania podczerwonego, emitowanego przez nadajnik czujki w kierunku odbiornika. Czujki aktywne podczerwieni są odporne na zakłócenia pod warunkiem, że zostaną stabilnie zamocowane oraz bezpośrednie lub odbite światło słoneczne nie będzie padać na odbiornik. Są skutecznymi urządzeniami o dużym zasięgu, instalowanymi wzdłuż okien, elewacji budynków lub ogrodzeń. Należy jednak zwracać uwagę, aby nie instalować czujek aktywnych podczerwieni wzdłuż ścian odbijających wiązkę.

• Czujki ultradźwiękowe. Czujki ultradźwiękowe z wykorzystaniem zjawiska Dopplera, działają na zasadzie podobnej do radaru wykorzystując zamiast fal radiowych ultradźwięki. Ze względu na dużą wrażliwość na ruchy powietrza, zalecane są do stosowania w niewielkich szczelnych pomieszczeniach. Niektóre wykonania czujek umożliwiają montaż  w jednym pomieszczeniu kilku czujek, które nie zakłócają się nawzajem Czujki ultradźwiękowe podatne są na fałszywe alarmy wywołane przeciągami, poruszaniem się różnych przedmiotów np. zasłony, dźwiękami wytwarzanymi przez urządzenia domowe np. dzwonek. Wybór miejsca jest najważniejszy do prawidłowej pracy czujek i dlatego nie należy umieszczać ich nad grzejnikiem,  w bliskiej odległości od wyjść szybów wentylacyjnych, obok czynnych dzwonków elektrycznych, blisko zasłon, firanek lub dużych roślin. Szczególną ostrożność należy zachować przy instalowaniu tych czujek w pomieszczeniach klimatyzowanych.

• Czujki mikrofalowe ruchu. Podobnie jak czujki ultradźwiękowe czujki mikrofalowe ruchu działają na zasadzie efektu Doppler, z tym, że w czujkach mikrofalowych wykorzystano fale elektromagnetyczne (mikrofale). Czujki mikrofalowe wykrywają najlepiej ruch w kierunku do i od czujki. Fale elektromagnetyczne mogą przenikać poza chronione pomieszczenia i jest to podstawowym elementem, który należy uwzględniać przy montażu tych czujek. Ponadto należy pamiętać, że mikrofale odbijają się od przedmiotów metalowych oraz, że w niektórych typach czujek pasmo częstotliwości Dopplera, odpowiadające wykrywanemu zakresowi prędkości poruszających się obiektów zawiera częstotliwość napięcia sieci energetycznej 50 Hz. Częstym błędem przy montażu mikrofali jest umieszczanie jej w pobliżu rur ściekowych oraz na niestabilnej konstrukcji. Czujki mikrofalowe tzw. bariery wykorzystywane są do ochrony peryferyjnej.

• Czujki wibracyjne. Czujki wibracyjne (sejsmiczne) wykrywają drgania mechaniczne konstrukcji, do których są przymocowane (piłowanie, wiercenie, cięcie, kucie itp.). Czujki wibracyjne posiadają czujnik piezoelektryczny, przetwarzający drgania mechaniczne na sygnał elektryczny w wybranym paśmie częstotliwości. Czujki te służą do ochrony kas pancernych, szaf metalowych oraz ścian i stropów pomieszczeń. Z uwagi, że czujki te mogą być zakłócone przez drgania konstrukcji chronionej spowodowane ruchem ulicznym, nie należy stosować ich w budynkach położonych blisko ulic o dużym natężeniu ruchu. Czujki wibracyjne mogą reagować na silne dźwięki i ultradźwięki. Z tego względu w przypadku ochrony szaf metalowych, należy sprawdzić czy nie występuje zjawisko rezonansu mechanicznego spowodowane pojedynczym wstrząsem szafy.

• Czujki tłuczenia szkła. Czujki tłuczenia szkła wykrywają drgania mechaniczne szyby występujące podczas silnego uderzenia. Istnieją czujki wykrywające tylko pęknięcie szkła, które reagują na sygnały o wysokich częstotliwościach i czujki wykrywające uderzenie podczas tłuczenia, które reagują na sygnały w paśmie akustycznym. Czujki tłuczenia szkła są dość skutecznym zabezpieczeniem z uwagi, gdyż alarm następuje jeszcze prze wtargnięciem intruza do wnętrza obiektu. 

• Czujki dualne. Są to czujki o konstrukcji złożonej najczęściej z połączenia czujki pasywnej podczerwieni z czujką mikrofalową. Sygnały alarmowe z obu czujek odbierane są przez mikroprocesor, dzięki czemu mogą zostać wyeliminowane wady poszczególnych czujników, a tym samym fałszywe alarmy. Stosowane są w obiektach gdzie występują duże zakłócenia zewnętrzne.

• Przełączniki mechaniczne. Wywołują alarm po otwarciu chronionych drzwi, włazów, klap itp. Ze względu na dużą odporność na wstrząsy idealnie nadają się do ochrony dużych drzwi np. garażowych.

• Czujki magnetyczne stykowe – kontaktrony. Składają się z dwóch części: jednej zawierającej magnes  i drugiej zawierającej kontaktron. W wyniku oddalania magnesu od kontaktronu następuje rozwarcie lub zwarcie (w zależności od wykonania) styku kontaktronu. Stosowane są do ochrony drzwi, okien, rolet. Kontaktron instaluje się w nieruchomej części drzwi lub okien, zaś magnes w ruchomym ich skrzydle. Najczęstsze błędy przy instalacji czujek magnetycznych to stosowanie czujek niedostosowanych do ochrony drzwi stalowych - po pewnym czasie następuje stopniowe rozmagnesowanie powodujące niestabilność pracy kontaktronu oraz instalowanie magnesu  i kontaktronu zbyt daleko od siebie, co powoduje, że niewielkie drgania są przyczyną fałszywego alarmu. Nie należy również mocować czujek magnetycznych stykowych w ościeżnicy od strony zawiasów - możliwość szerokiego uchylenia drzwi lub okna bez wywołania alarmu.